သူတို႔မွာလည္း အသက္နဲ႔ပါ

လနဲ႔ခ်ီၿပီး အစာေရစာ ျပတ္လပ္ေနတဲ့ ေလွာင္အိမ္ထဲက တိရိစာၦန္ေလးေတြအတြက္ေရာ မစဥ္းစားေပးေတာ့ဘူးလား…

ေယာင္းတို႔ေရ… ေယာင္းတို႔ Facebook သံုးရင္ေလ ေခြးေလးကို ဘာလုပ္လိုက္တယ္တို႔၊ ဘယ္ေကာင္ေလးကို ဘယ္လိုႏွိပ္စက္လိုက္တယ္တို႔ စသည္ျဖင့္ တိရိစာၦန္ေလးေတြကို ညွဥ္းပန္းတဲ့ သတင္းေတြဖတ္မိမွာေပါ့။ အက္ဒ္မင္ေတာ့ အဲ့လိုသတင္းေတြ ေတြ႕လိုက္တာနဲ႔ ဝင္လည္းမဖတ္ဘူး၊ ရွဲလည္းမရွဲဘူး။ မဖတ္ရက္လို႔။ ဖတ္လည္း ဖတ္ရံုပဲရွိမွာေပါ့။ ဘာမွမလုပ္ေပးႏိုင္ဘူးေလ။ မရွဲဘူးဆိုတာကလည္း ကိုယ္ရွဲလည္း မထူးမွမထူးတာ။ ကိုယ့္လို တိခ်စ္သူေတြျမင္သြားရင္ သူတို႔စိတ္ဆင္းရဲရံုပဲရွိမွာ။ ဒါေပမဲ့ အခုသတင္းေလးေတာ့ အက္ဒ္မင္ေဝမွ်ေပးခ်င္တယ္။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ဒါမ်ိဳးကိုလူမ်ားမ်ားသိေလ တိရိစာၦန္ေလးေတြရဲ႕ အခြင့္အေရးကို ကာကြယ္ေပးႏိုင္ေလ မို႔လို႔ပါ။

တိရိစာၦန္ရံုေတြ ေျပာင္းေရြ႕တဲ့အခါ၊ အေၾကာင္းတစ္ခုခုေၾကာင့္ အၿပီးပိတ္ပစ္လိုက္တဲ့အခါ လူသားေတြရဲ႕ တာဝန္မဲ့မႈ၊ ေပါ့ဆမႈေၾကာင့္ တိေလးေတြအတြက္ ေတာ္ေတာ္ႀကီးဒုကၡေရာက္ရတဲ့ အျဖစ္ေတြရွိလာပါတယ္။ ဒီ ၂၀၁၇ ထဲမွာ ျဖစ္သြားတဲ့ ဆီရီးယားျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္ ဆီးရီးယားတိရိစာၦန္ရံုျဖစ္တဲ့ Aleppo Zoo က တိရိစာၦန္အေကာင္ေပါင္း ၁၄၀ ဟာ ဗံုးဒဏ္၊ က်ည္ဆံဒဏ္၊ ဆာေလာင္မႈဒဏ္ေတြေၾကာင့္ အသက္ဆံုးရွံဳးခဲ့ရပါတယ္။ ၉ ေကာင္ပဲရွင္က်န္ခဲ့ပါတယ္။ အသက္ရွင္က်န္ခဲ့တဲ့ အေကာင္ေလးေတြဆိုလည္း အထီးက်န္မႈ၊ ေၾကာက္ရြံ႕မႈ၊ ဆာေလာင္မႈေတြေၾကာင့္ အရိုင္းစိတ္ေတြေပၚလာၿပီး ရူးႏွမ္းသြားတဲ့ အေျခအေနေတြအထိ ျဖစ္သြားပါတယ္။ ဟုတ္ေတာ့လည္း ဟုတ္တာပဲ။ တစ္သက္လံုး အိမ္ေမြးတိရိစာၦန္ေလးေတြလို ေနလာ၊ ဂရုစိုက္ခံလာ၊ အခ်စ္ခံလာၿပီးမွ ပစ္ေျပးခံရေတာ့ ဒီလိုပဲျဖစ္ေတာ့မွာေပါ့။ ပစ္ထားခဲ့တဲ့ေနရာကိုလည္း ၾကည့္ဦးေလ။ ေလွာင္အိမ္ေသးေသးေလးထဲမွာ ေျပးမရ၊ ေရွာင္မရနဲ႔ အျခားအေကာင္ေတြ ေသသြားတာကိုလည္း မ်က္စိေရွ႕တင္ျမင္ေနရေတာ့ ရူးၿပီေပါ့ကြယ္။ အက္ဒ္မင္ဆိုလည္း ရူးမွာပဲ :’( ။

ကေလးေတြကံေကာင္းသြားတယ္လို႔ပဲ ေျပာရမယ္။ Four Paws လို႔ေခၚတဲ့ ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕က တူရကီအစိုးရနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီးေတာ့ အသက္ရွင္က်န္ခဲ့တဲ့ တိရစာၦန္ေလးေတြကို ကယ္ခဲ့ပါတယ္။ ၿပီးေတာ့ ဆီးရီးယားရဲ႕ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံျဖစ္တဲ့ ေဂ်ာ္ဒန္ႏိုင္ငံမွာ ထိန္းသိမ္းထားပါတယ္။

ကယ္ဆယ္ၿပီးတဲ့ေနာက္ ေဂ်ာ္ဒန္ႏိုင္ငံေရာက္ ေမ်ာက္ေလးနဲ႔ ေခြးအေလး

Related Article >>> ေခြးေလးေတြနဲ႔စကားေျပာျခင္းက ဥာဏ္ရည္တိုးတက္ႏိုင္

ေနာက္ထပ္ကံဆိုးခဲ့တဲ့ ကေလးေတြကေတာ့ အာေမးနီးယားႏိုင္ငံ Guyumri တိရိစာၦန္ရံုက တိေလးေတြပါ။ လူခ်မ္းသာတစ္ဦးက အပန္းေျဖစခန္းဖြင့္ဖို႔အတြက္ သူတို႔ေလးေတြကို ဝယ္ယူၿပီး အဲ့အပန္းေျဖစခန္းမွာ ထိန္းသိမ္းထားပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေနာက္ပိုင္းေငြေၾကးျပႆနာေတြ၊ လူမႈေရးကိစၥေတြေၾကာင့္ ထြက္ေျပးတိမ္းေရွာင္သြားတာ အခုအထိကို သတင္းအစအနမရေသးပါဘူးတဲ့။ အပန္းေျဖစခန္းကလည္း အပိတ္ခံလိုက္ရေတာ့ အဲ့ဒီက တိရိစာၦန္ေလးေတြက အစာမစားရ၊ ေရမေသာက္ရနဲ႔ ေလွာင္အိမ္ထဲမွာပဲ ပိတ္မိေနေရာ။ သူတို႔ေလးေတြ ဒီလိုေနခဲ့ရတာ လနဲ႔ခ်ီၿပီး ၾကာတယ္တဲ့။ ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားလဲ ေသသြားပါတယ္။

အာဏာပိုင္ေတြကေရာ၊ ပိုင္ရွင္ကေရာ သူတို႔အသက္ေတြကို လ်စ္လွ်ဴရႈခဲ့ေပမယ့္ သူတို႔ခံစားေနရတာကို မၾကည့္ရက္ေတာ့တဲ့ ျပည္သူေတြက တစ္ခုခုလုပ္ဖို႔ႀကိဳးစားပါေတာ့တယ္။ အာေမးနီးယားၿမိဳ႕ခံ ဇနီးေမာင္ႏွံႏွစ္ေယာက္က ပိတ္ထားတဲ့အပန္းေျဖစခန္းထဲကို ဝင္ၿပီးေတာ့ ေလွာင္အိမ္ထဲက တိရိစာၦန္ေလးေတြကို အစာေကၽြး၊ေရတိုက္ခဲ့ပါတယ္။ ျခေသၤ့ေပါက္ေလးႏွစ္ေကာင္ရဲ႕ အေမျခေသၤ့မႀကီးဆိုရင္အားျပတ္လပ္ေနလို႔ မတ္မတ္ေတာင္မရပ္ႏိုင္ေတာ့ပဲ သံတိုင္ေတြကို ေခါင္းမွီၿပီး ရပ္ရပါတယ္တဲ့။ ဝက္ဝံေလးေတြဆိုရင္လည္း တစ္ခ်ိန္ကေတာက္ပခဲ့တဲ့ အေမြးပြေတြမွာ ေကာက္ရိုးနဲ႔ အညစ္အေၾကးေတြကပ္ၿပီးေတာ့ ၾကည့္ရေတာ္ေတာ္ဆိုးပါတယ္တဲ့။ ဒီဇနီးေမာင္ႏွံေၾကာင့္ပဲ တိရိစာၦန္ေလးေတြရဲ႕အျဖစ္ကို လူေတြသိလာခဲ့ၿပီးေတာ့ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ အဖြဲ႔အစည္းေတြကေန ကယ္ဆယ္ေရးေတြ လအတ္လိုက္ပါတယ္။ အခုေတာ့ တိရိစာၦန္ေလးေတြ ေဘးကင္းသြားပါၿပီ။

ျခေသၤ့မႀကီးနဲ႔ ျခေသၤ့ေပါက္ေလးေတြပါ

၂၀၁၆ ခုႏွစ္ အီရတ္ႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ခဲ့တဲ့ ဆူပူမႈေတြေၾကာင့္ Mosul တိရိစာၦန္ရံုက ကေလးေတြ ဓားစာခံျဖစ္ခဲ့ရပါတယ္။ ISIS အၾကမ္းဖက္သမားေတြေတြက Mosul မွာ စခန္းခ်ထားတာေၾကာင့္ အျပန္အလွန္ပစ္ခတ္မႈေတြၾကားမွာ တိရိစာၦန္ေလးေတြေျမစာပင္ျဖစ္ခဲ့ၿပီး အၾကမ္းဖက္လႈပ္ရွားမႈ သံုးလအတြင္းမွာေတာ့ ဆင္ဘာလို႔ေခၚတဲ့ ျခေသၤ့ေလးတစ္ေကာင္နဲ႔ လူလာဆိုတဲ့ ဝက္ဝံေလးတစ္ေကာင္သာ အသက္ရွင္က်န္ခဲ့ပါတယ္။ ကေလးေတြကို သြားကယ္တဲ့အခ်ိန္တုန္းကဆို ဆင္ဘာ့အေမျခေသၤ့မႀကီးရဲ႕ အေလာင္းက ဆင္ဘာေလးရဲ႕ ေလွာင္အိမ္ေရွ႕မွာပါတဲ့။

ကယ္ဆယ္ေရးအဖြဲ႕ထဲက တာဝန္ရွိသူတစ္ေယာက္အေျပာအရဆိုရင္ အဲ့ဒီအခ်ိန္တုန္းက ဆင္ဘာနဲ႔ လူလာရဲ႕ အေျခအေနကေတာ္ေတာ္ေလးဆိုးပါတယ္။ ကယ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ရင္ေတာင္ အသက္ရွင္ပါ့မလားဆိုတာကို ေသခ်ာမေျပာႏိုင္ပါဘူးတဲ့။ လံုးဝမလႈပ္ႏိုင္တာေၾကာင့္ သူတို႔ကိုေနရာမေရြ႕ေပးေသးဘဲ အဲ့တိရိစာၦန္ရံုထဲမွာပဲ အစာအာဟာရေကၽြးၿပီးေတာ့ က်န္းမာေရးစစ္ေဆးမႈေတြ လုပ္ခဲ့ရပါတယ္တဲ့။ ဆူပူမႈကမၿပီးေသးတာေၾကာင့္ အၾကမ္းဖက္သမားေတြကို ေတာင္းပန္ၿပီးသူတို႔ေလးေတြကို ေစာင့္ေရွာက္ခြင့္ေတာင္းခဲ့ရပါတယ္။ ဒါေတာင္ ကယ္ဆယ္ေရးသမားတစ္ေယာက္ကို အၾကမ္းဖက္သမားေတြက က်ည္ဆံႏွစ္ေတာင့္ေပးၿပီးေတာ့ ကေလးေတြကို ပစ္သတ္လိုက္ဖို႔ အၾကံေပးခဲ့ပါတယ္တဲ့။ (ရက္စက္လိုက္ၾကတာ :’( )

ကေလးေတြ က်န္းမာေရးအေျခအေနစိတ္ခ်ရတဲ့အခါမွ ေဂ်ာ္ဒန္ႏိုင္ငံက တိရိစာၦန္ျပန္လည္ထူေထာင္ေရးစခန္းကို ပို႔ေပးလိုက္ပါတယ္။ လူလာရဲ႕ အေျခအေနက အဆင္ေျပေပမဲ့ ဆင္ဘာေလးကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ေလးေၾကာက္ၿပီး လူေတာင္အကပ္မခံတာမို႔လို႔ Four Paw ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းကို ပို႔လိုက္ရပါတယ္။ အခုေတာ့ ႏွစ္ေကာင္လံုး က်န္းက်န္းမာမာရွိေနပါၿပီတဲ့။

တိရိစာၦန္ေလးေတြကို ကယ္ၿပီး အေျခအေနအေနေတြၾကည့္ခ်င္ရင္ေတာ့ ဒီမွာၾကည့္လုိ႔ရပါတယ္္ ေယာင္းတို႔ေရ…

အခုျဖစ္ခဲ့တာေတြကို ၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ကေလးေတြဒုကၡေရာက္ရတာ လူေတြေၾကာင့္လို႔ေျပာလို႔ရပါတယ္။ လူေတြရဲ႕ တာဝန္မဲ့မႈ၊ ေလာဘ၊ ေဒါသေတြၾကားမွာ လည္စင္းခံေနရတာပါ။ ဒါေပမဲ့ တစ္ဖက္က ျပန္ၾကည့္ေတာ့လည္း ၾကင္နာတတ္တဲ့ လူေတြရွိလို႔သာ သူတို႔ေလးေတြကို ကယ္တင္ႏိုင္တာပါ။ လူဆိုတာ အမ်ိဳးမ်ိဳးရွိတဲ့အတြက္ သူတို႔ေတြအတြက္ ၾကင္နာတဲ့လက္တစ္စံုျဖစ္ဖို႔အတြက္ကေတာ့ ကိုယ့္အေပၚမွာပဲ မူတည္ပါတယ္။ ဆင္းရဲဒုကၡဒဏ္ခံစားေနရတဲ့ တိရိစာၦန္ေလးေတြအတြက္ ကမ္းလင့္လက္တစ္စံုျဖစ္ေပးၾကရေအာင္။

Reference : The Dodo, Newyorker , ABC news

Myat (For Her Myanmar)

Myat Moe
Myat Moe

နာမည္က ျမတ္မိုးဆင့္ပါ. အသက္က ၂၀ ပါ. အပ်ိဳၾကီးမမေပါ့. For Her Myanmar မွာ Full time writer အေနနဲ႔ စလုပ္မွာပါ. အားမနာဘဲနဲ႔ သင္စရာရွိရင္ သင္ျပီး ေျပာစရာရွိရင္ ေျပာလို႔ရပါတယ္. Love me more! ❤